Ongewenst gedrag valt onder psychosociale arbeidsbelasting (PSA). Stress die ontstaat door sociale of organisatorische factoren. De gevolgen kunnen groot zijn: spanningen in het team, verminderde motivatie of zelfs langdurig verzuim. Een veilige werkomgeving is dus geen luxe, maar een voorwaarde om gezond en met plezier te kunnen werken.
Wat verstaan we onder ongewenste omgangsvormen?
Ongewenst gedrag kan verschillende vormen aannemen. De meest voorkomende zijn:
Pesten: Structureel en opzettelijk intimiderend gedrag dat iemand uitsluit of kwetst.
Voorbeelden:
- Iemand stelselmatig negeren of buitensluiten
- Roddels verspreiden
- Herhaaldelijk kleineren of belachelijk maken
- Werk achterhouden of iemand bewust isoleren
Seksuele intimidatie: Ongewenste seksuele toenadering, opmerkingen of gedrag; verbaal, non-verbaal of fysiek.
Voorbeelden:
- Ongepaste opmerkingen over uiterlijk of kleding
- Seksueel getinte grappen of blikken
- Ongewenste aanrakingen
- Seksueel getinte berichten of afbeeldingen delen
- Het tonen van expliciet materiaal
Agressie en intimidatie: Fysiek of verbaal bedreigen, lastigvallen of aanvallen; door collega’s, leidinggevenden of externen.
Voorbeelden:
- Schelden of schreeuwen
- Dreigen met ontslag of sancties
- Intimiderende houding of lichaamstaal
- Fysieke dreiging of handtastelijkheden
Discriminatie; Achterstellen of buitensluiten op basis van persoonlijke kenmerken of overtuigingen.
Voorbeelden:
- Uitspraken over afkomst, religie, geaardheid of beperking
- Geen doorgroeimogelijkheden vanwege leeftijd, zwangerschap of handicap
- Seksistische of racistische grappen
- Uitsluiten van overleg of bijeenkomsten
Beleving is bepalend
Of gedrag als ongewenst wordt ervaren, hangt niet alleen af van de bedoeling van de ander, maar vooral van de beleving van degene die het ondergaat. Wat voor de één onschuldig lijkt, kan voor de ander kwetsend of bedreigend zijn. Daarom is het belangrijk om signalen serieus te nemen en bespreekbaar te maken.
Mogelijke gevolgen
Ongewenst gedrag kan leiden tot:
- Stress, angst of burn-out
- Slaapproblemen of lichamelijke klachten
- Minder werkplezier of motivatieverlies
- Isolatie binnen het team
- Langdurige uitval
Wat kun je doen?
Voor medewerkers
Heb je te maken met gedrag dat je als onveilig of grensoverschrijdend ervaart? Je hoeft niet zeker te weten of het “erg genoeg” is om contact op te nemen. Als extern vertrouwenspersoon bied ik je een veilige plek om je verhaal te delen. Samen kijken we naar wat er speelt en wat jij nodig hebt. Jij houdt altijd de regie.
Voor degenen over wie een melding gaat
Wordt jouw gedrag ter sprake gebracht? Dat kan heftig zijn en veel emoties oproepen. Ook dan kun je bij mij terecht. Ik bied een onafhankelijke, oordeelvrije ruimte om jouw kant van het verhaal te bespreken en begeleid je in het proces dat volgt.
Voor werkgevers
De Arbowet verplicht werkgevers om PSA te voorkomen en aan te pakken. Belangrijke stappen zijn:
- Risico’s inventariseren (RI&E)
- Een duidelijke klachtenprocedure gedragscode opstellen
- Voorlichting geven aan medewerkers en leidinggevenden
- Een vertrouwenspersoon aanstellen
- Een gedragscode opstellen is raadzaam open cultuur stimuleren
Wat ik als extern vertrouwenspersoon bied
Ik ben een onafhankelijke en laagdrempelige gesprekspartner voor medewerkers en organisaties. Je kunt bij mij terecht voor:
✔️ Eerste opvang en begeleiding bij meldingen
✔️ Advies en uitleg over mogelijke vervolgstappen
✔️ Vertrouwelijke gesprekken – zonder oordeel
✔️ Ondersteuning bij lastige keuzes of vervolgstappen
✔️ Begeleiding voor zowel melder als vermeend beschuldigde
✔️ Signalen en trends terugkoppelen aan de organisatie (anoniem)
Daarnaast denk ik mee over beleid, gedragscodes en klachtenprocedures. Ook kan ik in spoedsituaties snel worden ingezet, eventueel samen met collega’s uit mijn netwerk van LVV-geregistreerde vertrouwenspersonen.
Wil je weten hoe een vertrouwenspersoon jouw organisatie kan versterken? Neem contact met mij op voor een vrijblijvend gesprek.